नयाँदिल्ली। भारतमा रहेका नेपालीहरूले अब नेपाली नागरिकता वा राहदानी देखाएर भारतीय बैंकमा सजिलै खाता खोल्न सक्ने भएका छन्। नेपाली समाज भारतको निरन्तर पहलपछि आएको यो निर्णय भारतमै रोजगारी, अध्ययन तथा उपचारका लागि बस्ने हजारौँ नेपालीका लागि ठूलो राहतका रूपमा लिइएको छ।![]()
नेपाली समाज भारतका महासचिव आरबी खड्काका अनुसार, बैंक खाता नहुँदा नेपाली श्रमिक, विद्यार्थी र बिरामीहरूले आर्थिक कारोबारमा ठूलो समस्या झेल्दै आएका थिए।
खड्काले भने, “यो सुविधा कार्यान्वयन हुनु भारत–नेपाल जनस्तरको सम्बन्धमा एक सकारात्मक प्रगति हो। यसका लागि हामी इण्डियन बैंक र भारतीयस्थित नेपाली दूतावास दुवैप्रति कृतज्ञ छौँ।”
समाजले लामो समयदेखि बैंक पहुँच नहुँदा नेपालीहरूलाई भोगिरहेको कठिनाइबारे भारतका विभिन्न निकायहरूसँग निरन्तर संवाद गर्दै आएको थियो।
बैंकमा सहुलियत तर मोबाइल सिमकार्डमा रोक : नीति आफैमा विवादास्पद
भारतले नेपाली नागरिकलाई बैंक खाता खोल्न अनुमति दिएको निर्णय स्वागतयोग्य भए पनि मोबाइल सिमकार्ड नदिने नीति भने अझै यथावत् छ।
विशेषज्ञहरूको मूल्यांकनमा यो व्यवस्था अव्यवहारिक, विरोधाभासी र दुई देशबीचको खुला सीमा तथा गहिरो सम्बन्धसँग मेल नखाने प्रकारको छ।
बैंक खाता जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा सहुलियत,
तर साधारण संचार माध्यम (सिमकार्ड)मा कठोर बन्देज
यी दुईवटाबीचको असंगति नै भारतीय नीति निर्माताहरूमाथि प्रश्न उठाउने बिन्दु बनेको छ।विशेषज्ञहरू भन्छन्: “यदि भारत नेपालबीचको खुला सिमाना र जनस्तरको विशेष सम्बन्धलाई सम्मान गर्न चाहन्छ भने सिमकार्ड नदिने नीति तत्काल पुनर्विचार गरिनुपर्छ। संचार पहुँच पनि बैंक पहुँच जत्तिकै आधारभूत आवश्यकता हो।”
नेपाली समाज भारतको निरन्तर पहल
नेपाली समाज भारतले नेपाल–भारतबीच हुने जनआवागमनका समस्याहरू उठाउँदै आएको छ। बैंक खाता समस्याको समाधानले हजारौँ नेपालीलाई राहत दिएकै छ।
तर संचार पहुँच नहुनु भारतमा रहेका नेपालीहरूका लागि अझै ठूलो चुनौती बनेको कारण, नेपाली समाज भारतले यस विषयमा भारतीय सरकार र सम्बन्धित निकायहरूसँग गम्भीर पहल गर्नुपर्ने आग्रह गरेको छ।
